2 اکتبر 2023- تحقیق جدید ارائه شده در نشست سالانه انجمن اروپایی مطالعه دیابت (EASD)، نشان می دهد که حتی قرار گرفتن در معرض دوزهای پایین تشعشع ممکن است به افزایش خطر ابتلا به دیابت کمک کند.

مطالعه دکتر Huan Hu و دکتر Toshiteru Ohkubo از موسسه ملی ایمنی و بهداشت شغلی ژاپن شامل بیش از 6000 نفر از حدود 20هزار کارمند اورژانسی بود که به حادثه ی تشعشعات نیروگاه هسته ای فوکوشیما دایچی پاسخ دادند- یک سونامی بزرگ در مارس 2011.

پس از انفجار در این نیروگاه هسته ای، مقادیر قابل توجهی از مواد رادیواکتیو در محیط منتشر شد.در سال 2014، مطالعه اپیدمیولوژیک اثرات بهداشتی در کارگران اورژانس فوکوشیما (NEWS) برای روشن کردن اثرات طولانی مدت پرتو بر سلامتی در میان کارکنان اورژانس آغاز شد.

تعداد کمی از مطالعات انسانی تأثیر قرار گرفتن در معرض تابش را بر توسعه دیابت، به ویژه در دوزهای پایین، بررسی کرده اند. برای یافتن اطلاعات بیشتر، محققان ارتباط بین قرار گرفتن در معرض پرتوهای با دوز کم و خطر ابتلا به دیابت را در 5326 کارگر مرد اورژانس (میانگین سنی 46 سال) که در مطالعهNEWS شرکت داشتند، بررسی کردند.

بین مارس و دسامبر 2011، قرار گرفتن هر یک از کارکنان اورژانس در معرض تشعشعات با استفاده از یک دز سنج آلارم جیبی برای قرار گرفتن در معرض تشعشعات خارجی و یک شمارنده کل بدن برای قرار گرفتن در معرض تشعشعات داخلی اندازه گیری شد.

شرکت کنندگان در مطالعه تحت معاینات بهداشتی منظم شامل بیش از 70 جزء، از جمله قند خون، چربی ها، آزمایش ادرار، بیومارکرهای التهابی، تست های عملکرد تیروئید و معاینه چشم، قرار گرفتند.

بین سال‌های 2012 و 2021، تعداد 392 شرکت‌کننده به دیابت مبتلا شدند، که به‌عنوان سطح گلوکز پلاسما ناشتای حداقل 126 میلی‌گرم در دسی‌لیتر، و سطح HbA1c حداقل 6.5 درصد یا گزارش‌ تشخیص دیابت توسط خود فرد، تعریف می‌شود.

محققان ارتباط بین بروز دیابت و قرار گرفتن در معرض تشعشع تجمعی را پس از تنظیم برای طیف گسترده ای از عوامل مخدوش کننده ی بالقوه از جمله سن، شاخص توده بدن، سیگار کشیدن، مصرف الکل، فعالیت بدنی اوقات فراغت، اشتغال در نیروگاه هسته ای، دیس لیپیدمی ( افزایش غیر طبیعی سطح چربی در خون) و فشار خون بالا، ارزیابی کردند.

تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد که در مقایسه با کمترین میزان قرار گرفتن در معرض تشعشع با دوز کم تجمعی(صفرتا 4 میلی‌سیورت [mSv])، خطر ابتلا به دیابت برای کارگرانی که در معرض 5 تا 9mSv  قرار داشتند، 6 درصد بیشتر و برای کارگرانی که در معرض   mSv 10-19و mSv 20-49 قرار گرفته بودند، به ترتیب 47 درصد و 33 درصد بیشتر بود.

با این حال، خطر بالایی در افرادی که در معرض دوزهای تشعشع 50 mSv یا بالاتر قرار داشتند، مشاهده نشد، که احتمالاً به دلیل حجم نمونه کوچک در این گروه بود.

دکتر Hu، سرپرست تیم تحقیق، توضیح داد: یافته‌های ما حاکی از افزایش خطر ابتلا به دیابت در میان کارکنان اورژانس هسته‌ای ناشی از سطوح پایین تشعشعات است. در حالی که مکانیسم‌های بالقوه تا حدودی نامشخص است، گزارش‌ها نشان می‌دهند که تشعشع می‌تواند بر سلول‌های لوزالمعده مسئول تولید انسولین تأثیر منفی بگذارد و به طور بالقوه در ابتلا به دیابت نقش داشته باشد. علاوه بر این، ارتباطی بین قرار گرفتن در معرض اشعه و افزایش التهاب، عاملی شناخته شده در بروز مقاومت به انسولین و ایجاد دیابت وجود دارد.

او افزود: پیگیری مداوم از شرکت کنندگان در مطالعه ی NEWS تصویر واضح تری از خطر دیابت در دوزهای کم تشعشع ارائه می دهد. همانطور که موارد دیابت بیشتر در گروه مطالعه ما ظاهر می شود، مجموعه داده های گسترده ی ما آنالیزهای قوی تری را امکان پذیر می کند و به محققان این امکان را می دهد تا ارتباط بین قرار گرفتن در معرض اشعه و خطر دیابت را بهتر ارزیابی کنند.

در اروپا، متوسط قرار گرفتن در معرض تابش پس‌زمینه از منابع طبیعی از جمله گاز رادون در خانه‌ها و پرتوهای کیهانی از فضای ماورای جو به تفکیک کشور از حدود 2.7 mSv در طول یک سال در بریتانیا تا بیش از 7 mSv سالانه برای برخی از گروه‌های مردم در فنلاند متغیر است. در مقایسه، یک تصویربرداری از قفسه سینه با اشعه ایکس، بیمار را در معرض حدود 0.1 mSv تابش قرار می دهد و یک ماموگرافی منفرد تا 0.4mSv. اما برخی دیگر از تست‌های تصویربرداری تابش بالاتری دارند، از جمله سی‌تی اسکن کل ستون فقرات (10 میلی‌سیورت) و اسکن PET (25 میلی‌اسورت).

نویسندگان خاطرنشان کردند که این یافته‌ها به جای علت و معلول، ارتباطات مشاهده‌ای را نشان می‌دهند و به محدودیت‌های متعددی اشاره می‌کنند، از جمله فقدان داده‌ها در مورد انواع دیابت، عوامل مخدوش‌ کننده ی بالقوه باقی‌مانده از عوامل نامشخص یا عدم دقت اندازه‌گیری که بر ارتباط خطر دیابت و قرار گرفتن در معرض تشعشع تأثیر می‌گذارد.

علاوه بر این، آنها بر اهمیت در نظر گرفتن سوگیری انتخاب به دلیل مشارکت تنها 30 درصد از کارکنان اورژانس در مطالعه NEWS تأکید کردند. طراحی گذشته نگر همچنین عواملی مانند سوگیری اطلاعات را معرفی می کند که باید هنگام تفسیر نتایج در نظر گرفته شود.

در نهایت، نویسندگان تشکر صمیمانه خود را از کارکنان اورژانسی که با حادثه نیروگاه هسته‌ای فوکوشیما دایچی کنار آمدند، ابراز کردند، هم به خاطر تلاش‌های قهرمانانه‌شان در به حداقل رساندن خطرات و هم برای مشارکت داوطلبانه‌شان در مطالعه NEWS، که به افزایش درک ما از تاثیر تشعشعات بر سلامت، و امنیت عمومی کمک می‌کند.

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2023-10-fukushima-doses-contribute-diabetes.html